(c) Karolina Maruszak

“Niemand horen schreeuwen, daar moet je aan wennen”

- Waarom wilden jullie graag Wat is de Wat bewerken voor theater?

Simon: “Ik wil vooral vertellen hoe moeilijk het is voor mensen die uit een ander continent komen om te functioneren in onze westerse samenleving. Wij beseffen veel te weinig hoe complex de situatie is waarin zulke mensen terecht komen.

Gorges: “Ik heb het boek inmiddels twee keer gelezen en begrijp perfect wat Simon wil zeggen. Valentino Achak beschrijft dat onbegrip zeer pakkend.”

Simon: “De psychologische impact van je land verlaten en in een totaal andere context terechtkomen, is immens. En daar hoor of lees je eigenlijk weinig over. Als we het publiek enigszins een idee van de complexiteit van die situatie kunnen meegeven, is ons doel bereikt.

Gorges: ”Mensen die uit oorlogsgebied komen, hebben psychologische bijstand nodig. Fysiek zijn ze hier maar mentaal zijn ze nog daar. Ik denk dat het jaren kost om je psyche tot rust te brengen. Het idee dat je naar buiten kan wandelen en niemand hoort schreeuwen, daar moet je aan wennen. Valentino Achak is van zijn 6de tot zijn 18de, samen met een aantal andere kinderen, die de 'Lost Boys' worden genoemd, op de vlucht geweest voor oorlog. Hij heeft niets anders gekend dan wapens, wapens, wapens. En dan kom je in een stad aan en word je geacht je zo snel mogelijk aan te passen aan de lokale gebruiken en gewoontes. Dat is toch quasi onmogelijk?”

Simon: “Eén van de documentaires die over de Lost Boys gaan, toont een schrijnend moment, waarin een jongen in een veel te grote zetel in een triestige huiskamer naar een veel te groot tv-scherm zit te staren. Er rest hem niets anders dan dat. Dit gaat over een geïsoleerde gemeenschap (Dinka) die collectief is georganiseerd. Die structuur staat haaks op ons liberale individuele model. Daarbovenop voelt die gemeenschap een enorme druk om het ‘te maken’ in het Westen. Hoeft het te verbazen dat een groot aantal van hen in een zware depressie of in de criminaliteit terechtkomt?”



- Hoe bewerk je een roman van 640 bladzijden tot een bevattelijke theatervoorstelling voor een jong publiek?

Simon: “Er is net een basisversie van de theatertekst klaar. De volgende fase is dat we alles hertalen. We willen de tocht vertellen vanuit het perspectief van de zesjarige Achak. Het is belangrijk om een zekere speelsheid in het verhaal te brengen. Uiteindelijk is de beschrijving van de tocht die de 'Lost Boys' afleggen bij momenten ook heel speels. Als er een legerhelikopter overvliegt, ziet een van de jongens er een grote sprinkhaan in. Die blik moeten we kunnen vatten. Het contrast tussen de dynamiek en vitaliteit van die tocht tegenover het stilvallen daarvan en het beeld van die jongen in die zetel. Dat is waar we mee aan de slag willen gaan.”


Gorges Ocloo en Simon de Vos in gesprek met Els De Bodt


- De voorstelling wordt als een monoloog opgevat, enkel geruggesteund door live muziek, gespeeld door Mauro Pawlowski.

Gorges: “Ja, het is wat. Maar ik heb er ongelooflijk veel zin in. Ik wil het personage door en door leren kennen. Ik wil zijn achtergrond, zijn land leren kennen. Want hoewel het gefictionaliseerd wordt, is het verhaal gebaseerd op het levensverhaal van Valentino Achak Deng, de jongen die als Soedanese vluchteling in de VS belandde en ondertussen minister van Onderwijs is in Soedan.”

Simon: ”Als je het boek slecht leest, dan zou je er een soort American Dream-verhaal van kunnen maken. Maar dat is het echt niet. Het is veel complexer dan: ‘als je iets echt wil, dan lukt het wel’. Voor mij zit de hoop in het feit dat we als publiek meer empathie en mededogen gaan voelen voor Valentino Achak en de mensen waar hij symbool voor staat.”

Gorges: “Voor mij schuilt de hoop ook in het feit dat hij is teruggekeerd naar Soedan en daar nu meewerkt aan de heropbouw van de samenleving.


Uit De Standaardbijlage: Op de koffie
hetpaleis-directeur Els De Bodt gaat op de koffie bij acteurs en makers die de komende maanden aan nieuwe producties werken in hetpaleis. Drie vaste ingrediënten: warme koffie, een mooie locatie, een goed gesprek.


foto's: Karolina Maruszak