Karolina Maruszak

Opinie Els De Bodt en Koen Haagdorens in De Morgen

Els De Bodt is algemeen directeur van hetpaleis, het Antwerpse podium­kunstenhuis voor een jong publiek. Koen Haagdorens is dramaturg in hetpaleis

Gun kinderen en jongeren het recht op kunst en cultuur

Goed nieuws. Vrijdag beslisten de onder­wijsminister en het onderwijsveld om het volledige onderwijs te laten herop­starten. Met grote waakzaamheid wel­teverstaan, maar toch: goed nieuws, vooral voor alle kinderen en jongeren die al te zeer lijden onder deze crisis en snakken naar zuurstof. Eindelijk. Opnieuw een bewegings-, leef- en denk­ruimte die verder reikt dan die van de huiskamer, de bubbel, het scherm en het eigen hoofd.

Het onderwijs kan vanaf 1 september weer die ruimte bieden. Kunst, helaas, niet.  Het nieuws over de heropstart van het onder­wijs wordt immers gebracht met enkele kantte­keningen. Eén daarvan is dat er wordt gedacht vanuit het pandemiescenario code geel. Dat is, zo lezen we op onderwijs.vlaanderen.be, 'laag risico'. Wanneer dat risico toeneemt en een 'ma­tig risico' wordt, dan wordt geel oranje en wor­den de regels weer strenger.
Hopelijk komt het niet zo ver. 

Code geel betekent ook dat extra-muros acti­viteiten tijdelijk worden (lees: blijven) opge­schort. Dat wil zeggen dat kinderen en jongeren nog steeds niet naar het museum kunnen, niet naar het theater. Omgekeerd wordt ook de aan­wezigheid van 'niet-essentiële derden' op de scholen beperkt. Iets zegt ons dat kunstenaars en kunsteducatieve medewerkers onder 'niet-es­sentiële derden' vallen. Bij code geel - laag risico - wordt de band tussen het onderwijs en de kun­stensector dus volledig doorgesneden. Terwijl van overheidswege al jaren wordt gepleit om die band net te verstevigen.

Er zijn verschillende manieren om op dit nieuws te reageren. Zo kunnen we het belang van kunst- en cultuurbeleving bepleiten. Argu­menteren dat kinderen en jongeren via deze weg in aanraking komen met nieuwe en andere denk­beelden, dat ze via verbeelding worden geprik­keld om na te denken over zichzelf, hun mede­mens en de samenleving. Dat ze leren dat verbeelding een uitweg kan bieden uit een om­geving of een tijd die verstikkend aanvoelt. Dat verbeelding hoop, troost, vreugde, afleiding kan bieden en dat het in tijden van isolement sensa­tioneel kan voelen om die emoties collectief te beleven, zodat erover kan worden gepraat. 

We kunnen ook argumenteren dat een bezoek aan een museum, het bijwonen van een voor­stelling of het organiseren van een kunsteduca­tieve workshop op school niet alleen onderdeel is van het vak muzische vorming maar ook afgestemd is op en gestroomlijnd met vakoverschrij­dende leerdoelen en dus tot het curriculum van élke opleiding behoort.  En we kunnen opnieuw de rekening maken en de financiële impact becijferen van code geel op onze theaterhuizen en cultuurcentra. In het­paleis alleen al komt 58 procent van de bezoekers in klasverband. Deze bezoekersstroom valt vol­ledig stil, wat ronduit alarmerend is voor een sector die al maandenlang bloedt. 

Maar al deze argumenten zijn gekend. En wij hebben ons huiswerk al lang af. Alle podiumor­ganistaties hebben een coronaproof pandemie­scenario uitgetekend in overeenstemming met de richtlijnen van de Sectorgids Professionele Kunsten. Voor elke voorstelling wordt een pro­tocol opgesteld voor acteurs en medewerkers. 

Bij ons ziet dat er bijvoorbeeld zo uit: een klas wordt als bubbel buiten op het plein ontvangen. Een medewerker begeleidt de bubbel naar de zaal. Pas als deze bubbel zijn plaats heeft ge­kregen, kan de volgende bubbel naar binnen. Door een circulatiecircuit komen de bubbels niet met elkaar in contact. Er is een scenario voor co­ronaproof toiletbezoek, er zijn handgels en aan­wezigheidslijsten. De klassen zitten in de zaal van elkaar gescheiden door een lege rij stoelen en op een veilige afstand van de scène. Zaalmede­werkers met mondmasker of plexi shield sluiten de deuren, ze voegen zich bij de bubbels. 

En dan voltrekt zich een wonder. 
De lichten doven. 
Het wordt stil. 
Er verschijnen mensen op de scène. 
Ze zijn niet gemaskerd. 
Ze lachen, huilen, praten, discussiëren. 
Ze hebben het niet over corona, maar over andere dingen.
Ze pakken elkaar zelfs vast. 
Ze zien er vrij uit. 

"We kiezen maximaal voor onze kinderen", zei minister Weyts (N·VA) bij de bekendmaking van zijn beslissing om op 1 september het onder­wijs volledig te laten heropstarten. We vragen hem om dat ook daadwerkelijk te doen en kin­deren en jongeren het (voor)recht om te partici­peren aan kunst en cultuur niet te ontnemen.  Wij vragen dat de bevoegde ministers voor on­derwijs en cultuur met elkaar in gesprek gaan en met de vertegenwoordigers van die sectoren. Het schooljaar start over twee weken. 

Opiniestuk uit De Morgen, 17/08/2020

Accepteer je onze cookies?
Om jouw bezoek aan de website persoonlijk en snel te maken, gebruikt de website van hetpaleis verschillende cookies. Wanneer je de website gebruikt gaat hetpaleis ervan uit dat je dit goed vindt.
meer informatie