Waar komt de match tussen jullie vandaan?
Jetse: Het is onvoorstelbaar cool om met hetpaleis te werken. Een jeugdtheater met een kostuum- en decoratelier? Zelfs internationaal is die schaal en professionaliteit uniek, zeker gecombineerd met het improvisatievermogen en de flexibiliteit die in huis is. Daarnaast denkt Koen als dramaturg ook als een maker en dat is prettig.
Koen: Jetse is een maker waar je enkel van kan dromen. Het publiek in onze grote zaal is complex, maar ook een geschenk, en Jetse doet dingen met zo’n zaal die je nog nooit hebt gezien.
Zoals?
Jetse: Als toeschouwers hebben we ons keurig leren gedragen. We volgen zonder morren de afspraken die bij zo’n grote zaal horen. Net met die codes wil ik spelen. We halen de verwachtingen onderuit en kijken welk gebied er zich dan opent. Heerlijk om een zaal te laten brullen dankzij de mechanische mogelijkheden van zijtonelen, doeken en wissels. Toen alle remmen los gingen tijdens de finale van onze voorstelling Een leuk avondje uit werd ik zélf emotioneel. Terwijl ik precies wist wie er aan welke touwen trok.
Koen: Voor Nu is het nog rustig denken we aan een omgekeerde structuur en willen we net starten met dat meest overweldigende deel. Hoe zit jullie rolverdeling in elkaar?
Koen: Jetse komt meestal met een vormelijk idee. Ik reageer daarop en probeer te denken vanuit het publiek. Daarna beginnen we langzaam inhoudelijk te slijpen. Dankzij de mogelijkheden van de grote zaal kunnen we er een tweede, derde of vierde laag aan toevoegen.
Jetse: Ik vind het altijd doodeng als we beginnen te repeteren, want op dat moment is er nog geen script of tekst. Maar Koen heeft mij tegen dat moment al zoveel goede vragen gesteld, waardoor ik niet “kaal” hoef te starten. Ook ons vaste radarwerk van regieassistenten, kostuum-, decor-, geluid- en lichtontwerpers helpt me om grond onder de voeten te krijgen.
Koen: Ik heb het voordeel dat ik mijn handen vrij heb. Letterlijk. Terwijl iedereen aan het spelen is, aan het geluid aan het sleutelen of een kostuum aan het naaien, moet Jetse die hele groep samenhouden. Ik kan met een frisse blik naar repetities komen kijken, wat soms veel oplevert.
Welk beeld diende als startpunt voor deze voorstelling?
Jetse: Een stortvloed op het podium, waarin zowel het publiek, de acteurs, als de personages voortdurend achter de feiten aanlopen.
Koen: Het idee van “gelijktijdigheid” is daarin heel belangrijk. In de ratrace van het leven zijn er zoveel dingen tegelijkertijd aan de hand. Waar kijk je dan naar? En focussen we ons niet te hard op de verkeerde dingen binnen die constante informatiestroom?
Jetse: Net als in dat echte leven zijn kinderen toeschouwers van dat volwassen gekrakeel. Zij kunnen er nog met een outside eye naar kijken.
Wij durven kinderen wel wat pesten, en zij pesten ons terug
Daar raak je iets aan. In jullie werk geven jullie ruimte aan kinderen om te oefenen in veerkracht en onzekerheid. Vanuit welk mens- en kindbeeld vertrekken jullie bij het maken van nieuwe voorstellingen?
Jetse: Ik vind het interessant om kinderen te mobiliseren in hun kracht en hun rebellie. Wij durven kinderen wel wat pesten, en zij pesten ons terug. Dat vraagt lef langs beide kanten.
Koen: Jetse creëert een egoloze wereld op het podium. En als er al ego is, dan kijkt hij daar met veel mededogen naar. Dat zet iets in gang in het hoofd van kinderen. Wat zou er gebeuren als we in de samenleving ook dat ego loslaten? Dat is een geruststellend mensbeeld. Je hoeft niet het centrum van de wereld te zijn.
Jetse: Het is bevrijdend als je geen superheld hoeft te worden (lacht). Door kinderen te betuttelen maak je hen het centrum van alles. Maar de werkelijkheid waar ze naartoe groeien is niet altijd voorspelbaar, veilig en warm. Voor mij is theater de plek bij uitstek om kinderen te laten oefenen in de chaos, de onvoorspelbaarheid, het onaangename. Ik heb heel veel vertrouwen in het feit dat ze dat aankunnen.
Wat willen jullie dat er dan gebeurt?
Jetse: Iets onverwachts? Wat me bijvoorbeeld ontroerde was hoe na onze productie Het eind van het begin van het einde hele groepen kinderen achterstevoren de schouwburg uit gingen, hoe acteurs zelfs kilometers verder nog kinderen achterstevoren door de stad zagen lopen. Dat is echt goud waard. Of als de hele zaal geprojecteerde zinnen mee fluistert, of wanneer tachtigjarige grootouders onder hun stoel gaan schuilen omdat wij dat vragen. Dat is bijna een vorm van massahypnose.
De titel Nu is het nog rustig voelt als een dreigement. Is dat de bedoeling?
Jetse: Onze titels creëren altijd verwachtingen. Ook voor onszelf: ze zijn vaak de enige houvast die we hebben voor we aan een voorstelling beginnen. Dus als daar een soort spanning op zit, vind ik dat meteen leuk. Er zit inderdaad iets dreigends in: “geniet nog maar even van de rust, want straks zal het wel anders zijn”.
Koen: En je kan er ook maatschappelijk over nadenken: wat staat ons nog allemaal te wachten?



